Roofvogels in beeld

OPROEP: We zijn benieuwd naar hoeveel muizen en eventuele andere prooien gedurende 1 hele dag aan de jongen worden gevoerd. Wil je meedoen aan een onderzoek kijk dan onder Nieuwsflits. De resultaten van ons gezamenlijke onderzoek kun je vervolgens weer lezen in mijn Logboek.

Het grootste deel van de tijd is het het vrouwtje dat op de jongen past en ze warm houdt onder haar vleugels. En dat is niet voor niets. Bij torenvalken en vrijwel alle andere roofvogels zijn de vrouwtjes groter dan de mannetjes. In het paspoort van de torenvalk valt te lezen dat vrouwtjes ongeveer 230 gram wegen en de kleinere mannetjes ongeveer 200 gram. Bij andere roofvogels zoals de slechtvalk (paspoort van de slechtvalk) is dit verschil veel groter en is het vrouwtje (1000 gram) bijna twee keer zo zwaar als het mannetje (610 gram). Dat de dames groter zijn komt mooi van pas! Ze zijn sterker en kunnen daardoor beter hun kleine jongen verdedigen en bovendien kunnen ze beter hun eieren en jongen warm houden. Een ander voordeel is dat de kleinere mannetjes meestal kleinere prooien vangen die beter te voeren zijn aan kleine jongen. Als de jongen groter worden en meer eten nodig hebben gaan de vrouwtjes weer meejagen en brengen ze grotere prooien naar het nest zodat de jongen hun buikjes rond kunnen blijven eten. Nu de kuikens nog klein zijn moeten ze beschermd worden door pa of ma. Soms lijkt het alsof beide ouders weg zijn maar dit is niet het geval. Altijd is pa of ma vlakbij en zit dan net buiten beeld op de nestkast of op de beugel van de buitencamera. Groeten allemaal en tot morgen!

Vanmorgen waren er wat onduidelijkheden over het wel of niet uitgekomen vierde ei. Na het terugkijken van de filmpjes, is er toch geconcludeerd dat het vierde ei niet is uitgekomen. De kans dat het nog uitkomt is er haast niet meer. Het is inmiddels al zo lang geleden dat het derde ei is uitgekomen. Zoals Simon al zei, mocht het ei er nog liggen wanneer de jongen geringd worden, laten we jullie meer weten.
Zoals duidelijk te zien is in de hoogtepunten voert alleen het vrouwtje haar jongen. Ongeveer 10 dagen nadat het laatste ei is uitgekomen zal het vrouwtje mee gaan jagen om voor de jongen te zorgen. Dit betekent dat het vrouwtje rond 31 mei de kast zal verlaten voor het vangen van haar eerste muis sinds lange tijd. Het mannetje moet tegen die tijd zo veel voedsel vangen voor de inmiddels grote jongen, dat het erg handig is dat het vrouwtje dan gaat meehelpen. De jongen kunnen na ongeveer 3 weken zelfstandig eten. Dat duurt dus nog eventjes. Ook kunnen de jongen na 10 tot 14 dagen hun eigen lichaamstemperatuur regelen. Ze hoeven dan niet steeds meer onder moeders vleugels te zitten om warm te blijven. We zullen ze vanaf dan dus steeds meer gaan zien!

Noortje is vrij vandaag vandaar dat ik een kort verhaaltje mag schrijven in haar Logboek. Het vierde ei is nog steeds niet uitgekomen. De kans is groot zoals “free bird” terecht in het Gastenboek schrijft dat het ei ook niet meer uit zal komen. Er kunnen verschillende redenen zijn voor het niet uitkomen van eieren. Bij torenvalken en andere roofvogels komt het vrij veel voor dat 1 of soms meerdere eieren van een legsel onbevrucht zijn. In zulke eieren zal dus niet een kuiken tot ontwikkeling komen. In eieren waarin wel een kuiken groeit (bebroede eieren) kan het kuiken soms afsterven doordat het ei te sterk is afgekoeld. Dit kan bijvoorbeeld komen door langdurige verstoring in de buurt van het nest of doordat de oudervogel per ongeluk lange tijd naast het ei heeft zitten broeden. Als het vierde ei toch nog uitkomt is de kans dat het kuiken het redt wel klein. Zijn oudste broer of zus is inmiddels ruim 6 dagen oud en weegt al ongeveer 80 gram. Het tweede en derde kuiken wegen inmiddels ongeveer 60 en 40 gram. Een nieuw geboren kuiken weegt slechts rond de 18 gram….. een hele achterstand dus ten opzichte van de oudere broers en/of zussen. Over enkele weken zullen de jonge torenvalken worden geringd. Als het ei dan nog in de nestkast ligt zullen wij het onderzoeken zodat we jullie misschien de oorzaak van het niet uitkomen kunnen vertellen, maar……… ik blijf nog stilletjes hopen op een klein wonder.  Met vr. groet Simon Bijlsma

Allereerst willen Simon Bijlsma (mijn stagebegeleider) en ik graag alle mensen die tips hebben gegeven in het gastenboek hartelijk bedanken! Door TIPS scheelt het ons ontzettend veel tijd omdat we niet alle uren film hoeven door te kijken voor het selecteren van de Hoogtepunten. Heel erg bedankt!
En gefeliciteerd iedereen met het uitkomen van het derde ei, gister 21 mei rond 13:45 uur! (21-05: Derde kuiken!). Zo leuk om te zien, drie kleine torenvalkjes onder moeders vleugels. Het zal wel al drukker worden onder de buik van moeder. De eerste zal steeds meer beginnen te bewegen natuurlijk, en nummer twee zal niet lang achterblijven. Jullie zullen wel denken; wat duurt dat lang voordat de eieren uitgekomen zijn! Het is namelijk het tegenovergestelde van hoe het uitkomen van eieren bij bijvoorbeeld eenden gaat. Eenden beginnen pas te broeden wanneer ze het legsel compleet hebben. Torenvalken doen dit niet. Een torenvalk begint al met broeden direct na het leggen van het eerste ei. Ze begint met een aantal uren broeden per dag en laat dit oplopen tot 24 uur per dag rond het leggen van het derde ei.  Het eerste ei heeft dus een soort broedvoorsprong op ei nummer 2 , een nog grote broedvoorsprong op ei nummer 3 en als ei nummer 4 wordt gelegd is de voorsprong van het eerste ei op dit laatste ei al opgelopen tot vele dagen. Daarom komen de eieren met tussenpozen uit. De eieren die nog na het derde ei uitkomen zullen ongeveer om de dag uitkomen. Dit komt doordat deze eieren continu bebroed worden zodra ze in het nest terecht komen. En aangezien de eieren bij de torenvalk om de dag gelegd worden, komt het vierde ei bij ons ongeveer twee dagen na het uitkomen van het derde ei uit. Dit betekent dat het vierde, en laatste ei ongeveer zondag zal uitkomen. Spannend!
Bij eenden kan het natuurlijk ook niet dat de jongen ver na elkaar uitkomen. Dan zou de moeder nog op het nest moeten zitten broeden terwijl de uitgekomen jongen al voedsel moeten gaan zoeken in de sloot. Eendenkuiken moeten namelijk direct vanaf hun geboorte hun eigen voedsel zoeken.

Het tweede ei is uitgekomen!! Het kuiken is tussen 5.00 en 5.45 uur vanmorgen uit het ei gekropen. Het tweede jong was rond 6.05 uur vanmorgen voor het eerst te bewonderen. Nu zitten er twee kleine witte bolletjes naar moeder te staren wanneer ze komt met het eten (20-05: 1e maaltijd). Op het andere nieuwe filmpje van vandaag (20-05: Tweede kuiken!) is te zien dat de moeder ook de eischaal van haar tweede jong opeet. Het heeft het vrouwtje namelijk veel kalk uit haar lichaam gekost om de eischalen van haar 4 eieren te maken. Wanneer ze deze schalen na het uitkomen van de eieren opeet, kan ze de kalkvoorraad in haar lichaam weer een beetje aanvullen. Ook doet ze dit om er voor te zorgen dat de schalen geen roofdieren aantrekken die misschien haar jongen of overgebleven eieren willen opeten. Net nadat ze zijn uitgekomen hebben de jongen hun ogen een klein beetje open. Ze zijn nat en daardoor zie je de roze huid. Al snel is het dons opgedroogd en zijn ze wit van kleur. Ze kunnen hun kopje omhoog tillen om zo om voedsel te bedelen. Als ze geen honger meer hebben blijven de kopjes omlaag…. voor de moeder een teken dat ze kan stoppen met voeren (19-05: Voeren 1e kuiken deel 2). Het gewicht van het pasgeboren kuiken ligt tussen de 14 en 18 gram. Dit wordt verdubbeld in ongeveer twee dagen! De kuikens hebben in het begin de neiging om al het voer dat wordt aangegeven op te eten, ongeacht hoe groot het is. Het vrouwtje verdeelt de muizen wel in kleine stukjes maar het komt soms voor dat de kuikens bijvoorbeeld een hele poot van een muis proberen door te slikken. Dit zorgt ervoor dat er nog een gedeelte buiten zijn snavel blijft uitsteken. Dit blijft zo totdat het uiteindelijk toch langzaam naar binnen gaat en verteert, of dat een broer of zus het afpakt. Ook kan het vrouwtje het uiteindelijk verwijderen.